Judith Leyster, een Hollandse meesteres uit de Gouden Eeuw
lezing door kunsthistorica Karin Haanappel
Van de vrouwelijke schilders uit de Nederlandse Gouden Eeuw is Judith Leyster (1609-1660) de meest bekende. Terwijl veel van deze vrouwen zich toelegden op precieze, natuurgetrouwe weergaven van bloemen en insecten, waagde Leyster zich aan ambitieuze figuurstukken. Ze ging de concurrentie aan met Frans Hals en koos deels vergelijkbare onderwerpen: portretten, maar ook spelende kinderen, dansende muzikanten, en een drinkende komediant. Daarnaast experimenteerde ze met vernieuwende lichteffecten in suggestieve, nachtelijke scènes zoals de Utrechtse Caravaggisten dat deden. Zowel haar onderwerpkeuze als haar penseelwerk was gedurfd: trefzeker en los.
Judith Leyster werd in 1633 zelfstandig meesterschilder in het Haarlemse Sint-Lucasgilde en nam ook leerlingen aan. Haar zelfportret toont ons een ontspannen, zelfverzekerde vrouw met in haar linkerhand een palet en een enorme hoeveelheid penselen. Haar losse penseelvoering doet soms denken aan haar tijd- en plaatsgenoot Frans Hals. Wanneer men in latere tijden haar naam is vergeten, wordt veel van haar werk aan hem toegeschreven. Pas als aan het einde van de 19e eeuw haar monogram wordt ontcijferd – ineengevlochten letters J en L met een pijl naar rechts die uitmondt in een ster – wordt haar oeuvre herontdekt. In tegenstelling tot de meeste vrouwelijke kunstenaars was Leyster niet de dochter van een schilder. Haar vader had een bierbrouwerij die hij de Ley-star noemde, een naam die zij gebruikte en verwerkte in haar stermonogram. In 1636 trouwde zij met de schilder Jan Miense Molenaer, de werken van haar hand dateren allemaal van voor haar huwelijk. Erna zou ze zich hebben beziggehouden met de opvoeding van de kinderen en de werkzaamheden van haar man, te weten schilderen en de kunsthandel.
In deze lezing zullen we het oeuvre en leven van Judith Leyster onder de loep nemen, waarbij we haar plaatsen binnen de context van de Hollandse Gouden Eeuw en ook een vergelijking maken met andere Haarlemse schilders zoals Frans Hals en zijn broers en echtgenoot Jan Miense Molenaar.
Meer informatie of boekingen voor deze lezing, mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Op 8 maart 2012 is het boek 'Herstory of Art' van Karin Haanappel verschenen bij A3 boeken, daarin wordt Judith Leyster ook vermeld, zie www.herstoryofart.nl
Karin Haanappel is ook de meter van Judith Leyster, lees haar weblog: Mijn adoptie van Judith Leyster